(Vũ khí)
–
Với khả năng của máy bay chỉ huy cảnh báo sớm (AWACS) A-50U, Nga hoàn toàn đủ khả năng phối hợp với phòng không Syria chặn đứng đòn đánh của Tomahawk.
Theo Al-Masdar News, ngay trước thời điểm Mỹ và đồng minh phát động cuộc không kích chớp nhoáng vào Syria, người ta đã nhìn thấy máy bay AWACS A-50U trên không phận những mục tiêu được cho là Mỹ sẽ phóng tên lửa tấn công.
Theo báo cáo quân sự địa phương từ Tartus, máy bay A-50U đã thực hiện chuyến bay vòng quanh các tỉnh Latakia và Tartus – những khu vực này đều nằm dọc theo bờ biển Syria.
Ngoài ra, chiếc máy bay này còn quần thảo bên trên các căn cứ Sân bay Al-Seen ở vùng nông thôn Homs, Căn cứ không quân Mezzeh ở vùng nông thôn Damascus và Sân bay Dumayr ở vùng nông thôn Damascus.
![]() |
| Máy bay A-50U cùng 2 chiếc MiG-31. |
Nguồn tin này cho biết, với 2 chiếc A-50U (hiện có tại Syria), không phận Syria được giám sát 24/24h. Lúc nào cũng sẽ có ít nhất 1 chiếc A-50U bay trên không để phát hiện các mục tiêu đáng ngờ xâm nhập không phận hoặc các vụ tấn công bằng tên lửa hành trình vào các mục tiêu của Nga và Syria.
Một chiếc A-50U sẽ được đặt trong tình trạng bảo dưỡng sau chuyến tuần tra trước đó; chiếc còn lại sẽ làm nhiệm vụ.
Việc cho A-50U tăng cường hoạt động tại Syria còn giúp Bộ chỉ huy phòng không Nga tại Hmeymim có trong tay phương tiện chỉ huy thống nhất đồng loạt các vũ khí tốt nhất của Nga và Syria để đối phó với bất cứ vụ tấn công nào.
Ví dụ, hệ thống chỉ huy chung có thể ra lệnh trực tiếp khởi động đồng loạt ba hệ thống vũ khí phòng thủ tinh vi hiệu quả cao như hệ thống tên lửa đất đối không cơ động Pantsir-S1 (còn gọi là SA-22 Greyhound) đặt ở ngoại thành Damascus.
Ngoài ra, hệ thống chỉ huy này còn có thể ra lệnh cho tổ hợp S-400 Triumf, được triển khai trên dãy núi Dhahaer ram Ahmed ở phía tây bắc của Latakia; và hệ thống tên lửa hành trình chống hạm P-800 Yakhont đặt dọc dải bờ biển của Syria; có khả năng đánh chặn đồng thời cả tên lửa hành trình, chiến hạm hay máy bay chiến đấu, UAV của đối phương.
Với những mục đích dùng A-50U như trên, cuộc không kích của Mỹ cùng đồng minh vào Syria hôm 14/4 đã không những không khiến Damascus bị bất ngờ mà cuộc tấn công với những tên lửa hành trình tối tân này bị cho là đã thất bại và ngay cả Tomahawk cũng bị khuất phục.
Theo nguồn tin này, sự cần thiết của A-50U với lực lượng mặt đất là không thể phủ nhận bởi trường radar của các phương tiện phòng không có khả năng quan sát hạn chế và có thể “mù” trước các mục tiêu bay thấp.
Trong khi đó, tên lửa có cánh bay ở độ cao dưới 50 mét chỉ có thể bị phát hiện trong khoảng cách 25-30 km.
Với khoảng cách giữa các điểm phòng không lên tới hàng trăm km, tên lửa có cánh có nhiều “khoảng trống” để lách qua. Ở những địa hình rừng núi, thậm chí còn có những điểm khuất mà radar không thể vươn tới.
Như vậy, khi phát hiện ra mục tiêu bay vào khu vực của mình, hệ thống phòng không mặt đất chỉ còn thời gian dưới 5 phút. Ngoài thời gian từ 3-4 phút khởi động, hệ thống phòng không còn cần thêm thời gian cho tên lửa.
Như vậy, hệ thống phòng không mặt đất sẽ không kịp phản ứng trước cuộc tấn công. Đây chính là những gì đã xảy ra ở Iraq, Nam Tư và Libya.
Tuy nhiên, máy bay cảnh báo sớm A-50 của Nga đã làm thay đổi hoàn toàn tình hình khi phát hiện các tên lửa bay thấp từ khoảng cách lên tới 200-250 km. Để vượt qua khoảng cách này, tên lửa cần tới 14-18 phút, thậm chí nhiều hơn. Thời gian này là quá đủ, kể cả đối với những hệ thống phòng không cũ.
Và đây có thể chính là cách giải thích hợp lý nhất cho việc hàng loạt tên lửa Tomahawk được cho là đã bị phòng không Syria với những hệ thống từ thời Liên Xô bắn hạ trong cuộc không kích của Mỹ cùng đồng minh hôm 14/4.
Tuấn Hưng
Binh Nghiệp Việt Nam
