Binh Nghiệp Việt Nam 
(Vũ khí)
–
Các hệ thống phòng không Mỹ không thể cạnh tranh nổi với các tổ hợp “Pantsir”, “Tor” (Nga) và “Spyder-SR”(Israel)
Xin giới thiệu nguyên văn bài viết với tiêu đề trên của chuyên gia quân sự Nga Vladimir Tuchkov về thị trường vũ khí phòng không thế giới. Bài đăng trên “Svobodnaia Pressa.ru” ngày 4/5/2018. Ảnh trong bài là của tác giả. Chỉ xin lưu ý đây là quan điểm của chuyên gia Nga.
 |
| Trên ảnh: xe địa hình “Humvee – hay HMMWV – High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle” (Ảnh: Zuma/TASS) |
Tại triển lãm hàng không quốc tế Eurasia Airshow-2018 mới diễn ra tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ- từ 25 đến 29/4/2018-ND), Giám đốc Cơ quan hợp tác quân sự- kỹ thuật Liên bang Nga Dmitri Shugaev khi trả lời phỏng vấn Hãng thông tấn “Interfax” (Nga) đã nhấn mạnh đến uy tín của các hệ thống phòng không Nga trên thế giới.
Như đã biết, trong bảng danh sách các khách xếp hàng chờ mua các tổ hợp phòng không Nga có cả các nước thành viên NATO- những nước này quay sang mua “hàng” của Nga vì thất vọng trước các loại vũ khí phòng không tương tự do người Mỹ sản xuất.
Đến thời điểm hiện tại, các hệ thống phòng không Liên Xô- Nga đang có mặt trong trang bị của quân đội 45 nước. Trong số 45 nước đó không chỉ có các quốc gia thuộc khối XHCN cũ vốn được (Liên Xô) cung cấp vũ khí với những điều kiện ưu đãi nhất.
Và hiện nay, sau hơn 1/4 thế kỷ, các tổ hợp tên lửa phòng không Xô Viết vẫn được tín nhiệm và đang tiếp tục được quân đội nhiều nước khai thác do có độ tin cậy rất cao.
Các tổ hợp phòng không do Nga thiết kế cũng có cầu cao trên thị trường vũ khí thế giới. Trong 15 năm qua, Nga đã ký các hợp đồng cung cấp những tổ hợp này với hơn 30 nước. Các khách hàng chủ yếu là các nước Trung Đông, Bắc Phi và SNG (Cộng đồng các quốc gia độc lập-ND).
Các kiểu tổ hợp phòng không Nga được các khách hàng mua nhiều nhất là tổ hợp tên lửa phòng không vác vai “Igla-S1”, tổ hợp pháo- tên lửa phòng không “Pantsir-S1”, các tổ hợp tên lửa phòng không “Kub”, “Buk” và “Tor-M2E”, hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU, S-300VM “Antey-2500” và S-400.
So với các tổ hợp tên lửa phòng không các nước khác sản xuất được giới thiệu trên thị trường, các tổ hợp phòng không Nga có một loạt ưu thế. Trước hết, đó là độ tin cậy và hiệu qủa tác chiến đã nhiều lần được kiểm nghiệm trên thực địa trong một loạt các cuộc xung đột quân sự.
Các khách hàng cũng rất quan tâm, dĩ nhiên, đến giá cả vừa phải của các tổ hợp phòng không Nga. Như Tổng giám đốc Dmitri Shugaev mới tuyên bố thì với cùng một tính năng kỹ- chiến thuật tương đương nhau, các tổ hợp Nga bao giờ cũng có giá thấp hơn tổ hợp các nước khác từ 1,5 đến 2 lần.
Một điều rất quan trọng nữa làm vũ khí phòng không Nga có ưu thế- đó là Nga có một chuỗi các sản phẩm – tức các loại tổ hợp với các cự ly bắn khác nhau- có cả các tổ hợp tầm ngắn, tầm gần, tầm trung và tầm xa (xin được mở ngoặc ngắn: theo cách hiểu phổ biến tại Nga thì tổ hợp phòng không tầm ngắn là tổ hợp có cự ly (tầm) bắn < 15 km, tầm gần – từ 15 đến 30 km, tầm trung – từ 30 đến 100 km, tầm xa > 100 km-ND).
Còn như nói về người Mỹ, thì người Mỹ chỉ có thể giới thiệu ra thị trường thế giới 2 phiên bản – hoặc là tổ hợp tên lửa phòng không đắt khủng khiếp “Patriot” với mỗi lần phóng mất 2 triệu đôla, một hệ thống khác cũng đắt đỏ không kém là THAAD, và một sản phẩm tương tự như “xe Thánh chiến” của các chiến binh Trung Đông ,- tức xe địa hình “Hamvey” mang khối tên lửa phòng không cơ động “Stinger”.
Dĩ nhiên, không phải chỉ có Nga mới sản xuất các phương tiện phòng không để bán cho thị trường bên ngoài. Các đối thủ cạnh tranh chủ yếu của Nga trong phân khúc thị trường này, ngoài Mỹ ra, còn có Israel, Thụy Điển, Trung Quốc và Tập đoàn liên doanh Pháp- Đức.
Các tổ hợp tên lửa phòng không “Patriot” và “THAAD” của Mỹ có nhiều khả năng cạnh tranh với S-300 của Nga hơn cả. Riêng S-400 của Nga– nó không có đối thủ cạnh tranh. Như đã biết, bất cứ hợp đồng cung cấp S-400 của Nga cho một nước nào đó ngay lập tức sẽ gây ra phản ứng hết sức gay gắt từ giới lãnh đạo cao cấp Mỹ.
Có thể thấy rất rõ điều này qua một ví dụ mới nhất- đó là phản ứng của Mỹ trước thỏa thuận Nga bán S-400 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Mỹ đã đe dọa sẽ áp dụng những biện pháp trừng phạt cứng rắn nhất đối với Ancara. Mà như đã biết, Thổ Nhĩ Kỳ là một thành viên NATO và không bị Mỹ xếp vào danh sách những kẻ thù của Mỹ.
Có lẽ, sau những phát biểu về thị trường vũ khí phòng không thế giới của Tổng giám đốc Cơ quan hợp tác quân sự- kỹ thuật Nga Dmitri Shugaev mới đây, chúng ta nên xem xét một chút về khả năng tác chiến của các tổ hợp phòng không đang cạnh tranh nhau trên thị trường vũ khí thế giới.
Về các tổ hợp (phòng không) tầm gần- đó là các tổ hợp tên lửa phòng không liên doanh Pháp- Đức “Roland”, Tổ hợp Thụy Điển RBS- 23 BAMSE và tổ hợp Israel “Spyder-SR”. Những tổ hợp trên cạnh tranh với “Pantsir-S1” và “Tor-2ME” của Nga.
Tổ hợp “Roland”- có lẽ hợp lý hơn cả là nên xếp nó vào lớp các tổ hợp tên lửa phòng không tầm ngắn. Biến thể mới nhấtcủa “Roland” xuất xưởng năm 1989. Nó có thể tiêu diệt các mục tiêu có tốc độ tới 1,2M, ở cự ly từ 500 m đến 6.300m và ở độ cao từ 15 m đến 5.500 m.
Tức là ở cự ly tác chiến của các tổ hợp tên lửa phòng không vác vai. Hệ thống có trọng lượng tương đối lớn này bố trí trên khung gầm xe tăng. Tổ hợp phóng có 8 tên lửa và 2 đài radar- radar phát hiện và radar bám mục tiêu.
Các nhược điểm của “Roland”-trước hết là mức độ tự động hóa thấp: chỉ huy tổ hợp tên lửa phòng không này quan sát tình huống trên không qua màn hình và ra quyết định tấn công mục tiêu này hay mục tiêu khác.
